Jak postępować po usunięciu pęcherzyka żółciowego

Po usunięciu pęcherzyka żółciowego ważną rzeczą jest postępowanie dietetyczne, zwłaszcza w okresie przyzwyczajenia przewodu pokarmowego, że nie posiada już pęcherzyka żółciowego. Okres adaptacyjny może być różny u różnych pacjentów (ok. 3-4 miesięcy).

Wraz z usunięciem pęcherzyka żółciowego człowiek pozbawiony jest magazynu, z którego wyrzucana była żółć – zwłaszcza po zjedzeniu posiłku obfitego i tłustego – ułatwiającego trawienie i wchłanianie wielu produktów zwłaszcza tłuszczowych. W warunkach fizjologicznych jedynie 40% żółci wydzielanej przez wątrobę, w okresie między posiłkowym, jest zagęszczana i magazynowana w pęcherzyku żółciowym. Pozostałe 60% produkowanej przez wątrobę żółci bezpośrednio dostaje się do jelita, z pominięciem pęcherzyka żółciowego. Po usunięciu pęcherzyka, cała produkowana przez wątrobę żółć dostaje się bezpośrednio do dwunastnicy. Jednak z chwilą działania bodźca pokarmowego (spożyty posiłek), jeśli zaistnieje taka konieczność (posiłek bogato tłuszczowy) następuje symulacja swoistych endohormonów, które wpływają na zwiększenie produkcji żółci przez wątrobę.

 

 

Znaczna część osób cierpiących na kamicę żółciową ma nadwagę. Chorzy często w okresie przed operacyjnym z powodu napadów bólowych, ograniczają ilość i częstość spożywanych posiłków, stosując dietę ubogo energetyczną, dlatego chudną, ale niezbyt dużo, dlatego po zabiegu powinny dalej starać się zredukować masę ciała (waga powinna być dopasowana do wieku i rodzaju wykonywanej pracy – patrz dieta w otyłości). Uważa się, że otyłość jest czynnikiem ryzyka kamicy żółciowej. Warto zaznaczyć, że usunięcie pęcherzyka żółciowego wraz ze złogami usuwa chorobę tylko częściowo, bo usuwa jedynie przyczynę występowania objawów. Dochodzi do powstawania kamieni żółciowych, gdy jest nieprawidłowy skład żółci, wytwarzanej przez wątrobę, żółć, która jest przesycona cholesterolem i w której wytrącają się kryształki.

U osób, których występuje nadwaga mogą wystąpić również zaburzenia gospodarki węglowodanowej (cukrzyca) i tłuszczowej (hiperlipidemie). Te osoby powinny też stosować dietę odpowiednią innej jednostki chorobowej. Dieta powinna być ubogo cholesterolowa i ubogo tłuszczowa. Stosunek kwasów tłuszczowych wielonienasyconych do nasyconych powinna wynosić 1-1,5:1. Należy spożywać głównie tłuszcze roślinne. Należy też ograniczyć węglowodany głównie proste(mono i dwusacharydy).

Dieta po usunięciu pęcherzyka żółciowego, powinna dostarczyć wszystkich niezbędnych składników odżywczych i energii do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jeżeli nie posiada się innych chorób współistniejących dieta powinna być taka sama jak w żywieniu osób zdrowych. Dieta jak w przypadku chorób układu pokarmowego jest podstawowym warunkiem. Posiłki powinny być spożywane regularnie 5-6 razy na dobę w małych ilościach. Ponieważ żółć produkowana przez wątrobę stale napływa do jelit nie należy całkowicie eliminować tłuszczów, chociaż posiłki nie powinny jednorazowo zawierać ich zbyt dużo. W pierwszych miesiącach po zabiegu mogą występować duże różnice indywidualne w tolerancji tłuszczów, dlatego też ilość tego składnika powinna być osobno ustalona dla każdego pacjenta. Na ogół tłuszcz ogranicza się do ok. 40-50 gramów, co pokrywa ok. 20% energii z dziennego zapotrzebowania. W przypadkach złej tolerancji tłuszczu mogą wystąpić biegunki tłuszczowe, jego ilość w diecie należy zmniejszyć, a należy zwiększyć pozostałe składniki odżywcze jak: białka i węglowodany, aby utrzymać prawidłową wartość energetyczną. Zalecane jest spożywanie tłuszczów roślinnych – oliwy, oleju sojowego, słonecznikowego oraz niewielkiej ilości masła. Wykluczyć natomiast trzeba tłuszcze zwierzęce (smalec, słonina, boczek). Ilość tłuszczy spożywanych w ciągu dnia jest to tłuszcz dodany jak i zawarty w produktach pochodzenia zwierzęcego jak: mleko, mięso ryby. Nie wskazane jest spożywanie pokarmów wzdymających(kapusta, groch, fasola) zwłaszcza w pierwszym okresie, zwłaszcza połączone z tłuszczem. Pozostałe składniki nie podlegają ograniczeniu.

Produkty do sporządzenia potraw powinny być świeże. Potrawy powinny być gotowane w wodzie lub na parze, a następnie pieczone w foli lub duszone bez uprzedniego obsmażania. Smażone w tradycyjny sposób powinno być całkowicie wykluczone. Posiłki monotonne, niesmaczne upośledzają łaknienie, przez co nie są zjadane, przez co nie dają pożądanego efektu leczenia dietą. Należy spożywać pokarmy bogate w błonnik pokarmowy i otręby pszenne. Otręby (4-6 łyżek stołowych) powinny być spożywane jako dodatek do sałatek, zup, mleka. Wpływają one na poprawę perystaltyki przewodu pokarmowego, w tym także dróg żółciowych, przez co mają działanie żółciopędne. Na początku warzywa mogą być tylko w postaci gotowanej a dopiero później z surowych warzyw powinny być podstawowym składnikiem diety. Należy pamiętać, również o tym, że w związku z ograniczeniem tłuszczu w diecie dowóz i wykorzystanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach może być niedostateczna – chodzi głównie o witaminę A. dlatego istnieje konieczność uwzględniania w jadłospisie warzyw bogatych w karoten (prowitaminę A), z którego w organizmie tworzy się witamina A. Zalicza  się do nich marchew, sałatę, szpinak i inne warzywa żółte i zielone.

Dodaj komentarz